ZBA Ethiopië

Een eerste bezoek: vier ZBA-leden reisden naar Gambella

De Baro-rivier in West-Ethiopie Het Ethiopië-team had al plannen voordat ze in februari 2010 voor het eerst naar hun projectgebied reisden. “Er is een rivier die geregeld overstroomt, wat voor grote problemen zorgt. Dus wat zeg je dan als Nederlanders? Een dijk er langs! Maar het bezoek ter plekke heeft veel duidelijk gemaakt. Onder andere dat een dijk geen oplossing zal zijn”, vertelt Wilbert Ebbers, één van de ZBA-leden. Hij legt uit dat het land erg vlak is, en de rivier enorme hoogteverschillen kent. “Die rivier is niet te temmen!” De overstromingen leiden niet alleen tot doden, maar vernielen ook voedselvoorraden en het zaaigoed. Honger is het gevolg.

ZOA Business Ambassadors in gesprek met dorpelingen De groep bestond uit de vier ZBA-leden Arthur Tichem, Pieter Kalkman, Bert Pleijsier en Wilbert Ebbers. Met elkaar bezochten ze Gambella in West-Ethiopië, tegen de grens van Sudan. Hun activiteiten richten zich in eerste instantie op de twee dorpen Makot en Itang Kir, aan weerszijden van de Baro-rivier. De regio heeft veel onrust en geweld gekend, waardoor veel mensen op de vlucht waren geslagen. De mensen in deze beide dorpen zijn onlangs teruggekeerd en moeten vanuit het niets hun bestaan weer opbouwen. Daarbij zorgen afwisselend droogte en zware overstroming voor zeer moeilijke levensomstandigheden. Terwijl de rivier natuurlijk ook voor water zorgt en daarom onmisbaar is.

De kinderen in Itang Kir zien er niet zo goed uit “Het was best een heftige reis”, vertelt Wilbert. “Het meest heftig vond ik toch om ondervoede kinderen tegen te komen. Terwijl het nog niet eens het droge seizoen was. De moeders vertelden ons dat ze al een paar weken alleen maar mango’s aten. Die groeien daar in het wild. Mango’s klinkt luxe, maar het is natuurlijk veel te eenzijdig.”

Het team kwam ‘met veel huiswerk’ terug. Ze hebben vier speerpunten geformuleerd waar ze mee aan de slag willen. Ten eerste voedselzekerheid. “Voordat ik naar Ethiopië ging, kende ik het woord niet eens”, vertelt Wilbert. “Maar nu moet ik er de hele tijd aan denken als ik in de supermarkt loop!” Het team wil graag bijdragen aan projecten die diversiteit bevorderen. Ze kijken naar de mogelijkheden van fruitbomen, die ertegen bestand zijn als ze soms met hun stammen in het water staan. Bovendien bekijken ze mogelijkheden van irrigatie, die ten eerste het risico op droogte en mislukking van de oogst verkleint, maar ook de zaai- en oogsttijd verlengt. Meer opbrengst en meerdere gewassen zou een enorm verschil voor deze arme dorpen betekenen.

En de ZBA-ers zouden geen ZBA-ers zijn als ze ook niet allerlei mogelijkheden zien om de handel te bevorderen. “Een rivier? Vis!” ziet Wilbert kansen. “Transport is dan een issue; vis bederft natuurlijk wel gemakkelijk. Daar willen we graag bij helpen.”

De reis heeft hem veel gedaan. “Van tevoren was ik wel wat sceptisch. Moet dat nou, zo’n dure reis, alsof ik zonder bezoek niet betrokken kan zijn. Maar het maakt toch wel een groot verschil dat ik de armoede van de mensen daar heb gevoeld, met hen heb gepraat. Ook het ZOA-team in Gambella is geweldig. Ze doen het fantastisch en het is leuk om als ZBA-team met hen mee te mogen denken. Echt, ik ben erg gemotiveerd om te proberen daar duurzame verbetering van de levensomstandigheden te creëren.”

[R]echt ondernemen in Ethiopië
Ethiopië is een groot land, omringd door zeer instabiele buurlanden. Zelf heeft Ethiopië te kampen met periodes van extreme droogte en opstandige bevolkingsgroepen. ZOA werkt in alle grensgebieden aan het verbeteren van leefomstandigheden van zowel vluchtelingen (Sudan, Eritrea en Somalië) als ‘intern ontheemde’ Ethiopiërs. De laatste groep mensen zijn vaak op de vlucht voor een lokale stammenstrijd of klimaatveranderingen. In het Westen van Ethiopië, de provincie Gambella, richt ZOA zich vooral op voedselzekerheid en kleinschalige economische ontwikkeling voor een kwetsbare groep Ethiopische families. Doel is om de gezinnen in dit projectgebied weerbaarder te maken tegen rampen, zoals droogten en overstromingen. Deze rampen vormen volgens ZOAlandendirecteur Paul Roelofsen een grote bedreiging voor de voedselzekerheid. Paul Roelofsen is blij met het team ondernemers dat zich met elkaar wil inzetten voor een betere toekomst voor deze gezinnen in Gambella.

Gouden combinatie
Bert Pleysier (Universal Marine BV) is een van de ondernemers van de groep die in Ethiopië aan de slag gaat: “Ik wil graag mensen helpen die onder slechte omstandigheden leven. Mijn doel is om ze op zo’n manier te helpen dat zij zelf in de positie komen om hun eigen leefomstandigheden te verbeteren.”

Paul Roelofsen vindt de samenwerking tussen ondernemers en hulpverleners een ‘gouden combinatie’:

“Ondernemers denken ‘out of the box’ en komen vaak met interessante oplossingen. Aan ons als hulpverleners de taak om te zorgen dat deze oplossingen passen bij de lokale omstandigheden. We vinden het belangrijk dat de bevolking zelf aangeeft wat zij denken dat goed is voor hun situatie. Mijn ervaring is dat het niet werkt als wij dat voor hen in gaan vullen, maar we kunnen dit proces wel faciliteren.”

‘WE HELPEN DE MENSEN OM ZELF TE BEDENKEN HOE ZE DE EFFECTEN VAN EEN RAMP KUNNEN VERMINDEREN’

“Ik heb voor Ethiopië gekozen omdat dit land mij bijzonder intrigeert. Het is een land met een heel oude cultuur en een heel mooie natuur en de mensen zijn bijzonder vriendelijk. Belangrijker is dat de mensen dringend hulp kunnen gebruiken! We kunnen hen helpen om projecten op te zetten waarmee ze de risico’s van rampen kunnen reduceren. Ik denk dat die projecten na verloop van tijd volledig door de bevolking zelf gerund kunnen worden. Hierdoor wordt het mogelijk om steeds weer nieuwe projecten op te zetten. ZOA is voor mij een prettige, transparante en professionele organisatie met een goed return on investment: ik zie goede resultaten, afgezet tegen de inspanningen en investeringen die worden gedaan. Het is duidelijk waar ZOA voor staat en de wijze van fondsenwerving spreekt me aan.

Band
Ik wil bereiken dat onze - liefst kleinschalige - projecten door de lokale bevolking worden overgenomen. De inbreng van de doelgroep is essentieel voor het slagen van het project. De samenwerking met de landendirecteur zal redelijk intensief zijn, om de betrokkenheid optimaal te houden. Een bezoek aan het project is voor mij dan ook een must. Je bouwt zo een band op met de mensen die je helpt en met de mensen die het werk lokaal gaan uitvoeren.

Directe inzet
Het spreekt mij als ondernemer aan dat onze inzet voor de mensen die onze hulp nodig hebben, heel direct gebeurt, zonder dat er allerlei schijven tussen zitten. Wij gaan bijvoorbeeld zelf met de boeren in gesprek om in kaart te brengen waar ze last van hebben en hoe ze de effecten daarvan denken te kunnen verminderen. Zo kunnen we hen stapje voor stapje aan een beter inkomen helpen.”

Bekijk de folder.

Het ZBA-team Ethiopië is op bezoek geweest in Ethiopië. Lees de belevenissen op het weblog.