Tijdelijke opvang Zuid-Sudanese vluchtelingen

Vanaf 14 mei hebben ruim 12.000 Zuid-Sudanese vluchtelingen de reis gemaakt vanuit Khartoum naar Juba. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) heeft in 24 dagen tijd deze vluchtelingen met vliegtuigen naar Juba getransporteerd. Ter plaatse werden ze opgevangen in tenten op het terrein van een docentenopleiding. De reden voor hun vertrek is dat Sudan de van origine Zuid-Sudanezen de keuze heeft gegeven; of binnen 9 maanden een officiële status aanvragen, of vertrekken naar Zuid-Sudan. Velen kozen voor het laatste, een terugkeer naar het land van herkomst. Bekijk hier een video van de situatie of
Luister hier naar een interview met Bert van der Waal uitgezonden door de NOS.

Gezinsleden van elkaar gescheiden
De vluchtelingen hebben voordat ze werden overgevlogen eerst enkele maanden tot zelfs een jaar vastgezeten bij Kosti in Sudan. In deze plaats in het grensgebied tussen het noorden en het zuiden was het onmogelijk om verder te reizen vanwege gebrek aan transport en om veiligheidsredenen. Het leven in het kamp was zwaar en veel was onzeker; is er in Zuid-Sudan een plaats om te wonen? Hoe zal het met onze familieleden gaan? Is er goed onderwijs voor onze kinderen? In het kamp zijn de vrouwen en kinderen in de meerderheid. Veel vrouwen lieten hun mannen achter met de grotere bezittingen en extra bagage, slechts 15 kg mocht meegenomen worden in het vliegtuig. De mannen reizen over land of per bark via de Nijl hun vrouwen achterna, het kan nog maanden duren voordat zij hun bestemming bereiken.

Het verhaal van Nadia
Samen met haar gezin verblijft Nadia in het vluchtelingenkamp. Nadia (32) vluchtte eerst met haar vijf kinderen over land en haalde het tot Kosti. Een  maand geleden zijn ze met het vliegtuig naar Juba in Zuid-Sudan gekomen. Nadia vertelt: “Dit is mijn geboortestreek, mijn thuis, hoewel ik me nauwelijks meer kan herinneren hoe het was om in Juba te leven. Ik heb geen idee hoe ik in contact kom met mijn familieleden hier. Ik hoop dat ik snel uit dit kamp kan vertrekken en land krijg toegewezen.” Lees hier het verhaal van Nadia.

Een plek om te wonen
Inmiddels zijn al ruim 10.000 vluchtelingen vertrokken van de opvanglocatie naar hun geboortestreek. Van de ongeveer 2000 vluchtelingen die er op dit moment nog overgebleven zijn, wordt verwacht dat zij binnen enkele weken vertrekken. De overgebleven vluchtelingen komen uit de omgeving van Juba. Velen hebben nog geen land toegewezen gekregen via de lokale overheden en wachten af totdat ze hier meer informatie over hebben ontvangen. Er zijn ook mensen die geen contact kunnen krijgen met familieleden of problemen hebben in de familie waardoor het moeilijker is om een plek te vinden in hun stam. De lokale chiefs zijn verantwoordelijk voor de mensen van hun dorp of regio en zoeken naar oplossingen. Het ministerie van Humanitaire Zaken is nauw betrokken bij de onderhandelingen. Ondertussen voert het management van de docentenopleiding de druk op. Zij wil per 1 juli de school openen, of alle vluchtelingen dan al van het terrein zijn is nog maar de vraag.  

Leren over hygiëne
Evenals het aantal vluchtelingen nemen ook de activiteiten van ZOA af in het kamp. Een aantal latrines en badhokjes zijn al afgebroken en vele tenten zijn al weggehaald. Ook het aantal hygiënevoorlichters neemt af. In het kamp worden dagelijks activiteiten georganiseerd voor de verschillende leeftijdsgroepen, ZOA geeft elke dinsdag en vrijdag voorlichting aan de kinderen over hygiëne. De kinderen leren bijvoorbeeld dat je water eerst moet koken voordat je het kan drinken en dat je je handen wast voor het eten en na het gebruik van de latrine.

Eindelijk thuis maar de toekomst is onzeker
De meeste mensen in het kamp zijn blij eindelijk in hun thuisland te zijn en kijken uit naar de viering van de onafhankelijkheid op 9 juli als Zuid-Sudan haar 1-jarig bestaan viert. Tegelijkertijd wordt deze vreugde overschaduwd door de wetenschap dat het leven hier moeilijker zal zijn dan in het noorden. De olieproductie ligt door aanhoudende conflicten met het noorden al sinds januari stil terwijl dit voorheen zorgde voor 98% van de inkomsten. De druk wordt voelbaar; de voedselprijzen zijn meer dan verdubbeld het afgelopen jaar, de waarde van de Zuid-Sudanese Pond keldert. De komende maanden worden spannend voor het land, als de conflicten niet snel worden opgelost en er geen inkomsten komen worden grote problemen verwacht.

Meer informatie over ZOA's werk in Zuid-Sudan, persoonlijke verhalen en foto's