Helpen in een uitzichtloos conflict

ZOA biedt toekomst voor Rohingya in Myanmar

Terwijl honderdduizenden Rohingya-vluchtelingen in overvolle kampen in Bangladesh moeten zien te overleven, blijft ook de situatie voor moslims die in Myanmar zijn gebleven schrijnend.

Het leven van Sein Sein (35) was eigenlijk prima. In haar kleine dorp bloeide de economie door de vele timmermannen die mooie kasten, stoelen en tafels maken. Maar als in 2011 de rellen uitbreken in de stad Sittwe, staat ook haar leven op zijn kop. Aangespoord door fanatieke boeddhistische monniken trekt een menigte relschoppers de Rohingya wijken en dorpen in. Ook Sein’s dorp bereiken ze, waar ze alle huizen en werkplaatsen in de brand zetten. In paniek vlucht Sein met haar man en drie kinderen. Sindsdien woont ze met honderden Rohingya’s in een kamp, die ze niet mag verlaten.

DSC2221

"Het kostte ons bloed, zweet en tranen om mensen ervan te overtuigen dat het beter was de latrines te gebruiken"

Wildplassen

Niet alle Rohingya vluchtten vorig jaar naar Bangladesh. Honderdduizenden bleven in Myanmar achter. In het noorden van Myanmar hebben ze zelfs met slachtpartijen te maken. De overlevenden mogen niets; ze mogen hun dorpen niet verlaten en niet werken. Deze schrijnende situatie is voor ZOA reden om in 2013 onder deze bevolkingsgroep te gaan werken. Htwe Sein Hla, die samen met collega’s dagelijks in de Rohingya-kampen aanwezig is, kan zich zijn eerste bezoek aan zo’n kamp nog goed herinneren. “Ik kon mijn ogen niet geloven,” vertelt hij. “Ik had nog nooit zo’n overbevolkt gebied gezien, dat er zo onhygiënisch uitzag. Overal lagen uitwerpselen op de grond, dus onze eerste actie was het bouwen van goede toiletten. Al het rondslingerende afval veroorzaakte veel problemen: Kinderen kregen malaria en diarree en de vervuilde modder veroorzaakte infecties. Het kostte ons bloed, zweet en tranen om de bewoners ervan te overtuigen dat het beter was om de toiletten te gebruiken en niet zomaar overal in het wild te plassen. In die begintijd gebeurde het dat we maandag een toilet gebouwd hadden en dat deze, als we dinsdag terugkwamen, spoorloos verdwenen was. In mootjes gehakt en opgestookt…!”

Gedragsveranderingen

Wie in 2018 de Rohingya-kampen iets buiten Sittwe bezoekt, krijgt een ander beeld dan in 2012. Met dank aan een uitgebreid project dat mensen van binnenuit verandert. Tientallen vrijwilligers uit de kampen zijn getraind in onder andere afvalverwerking en hygiëne. Vervolgens geven zij hun eigen mensen weer trainingen. “En dat bracht enorme gedragsveranderingen,” aldus Htwe Sein Hla. “Na de trainingen gingen mensen inzien dat het goed is om jezelf te verzorgen, de latrines te gebruiken en dat regelmatig handenwassen ziektes kan voorkomen. Ook distribueerden we hygiëne-items die nodig waren, wisten we de kwaliteit van het drinkwater sterk te verbeteren en is de jaarlijkse handenwasdag inmiddels een groot succes.”

"Mensen zeggen dat wij, vrouwen, geen rechten hebben. Maar dat klopt niet, het wordt geaccepteerd dat ik andere vrouwen ook stimuleer om zelf te gaan werken en voor hun vrijheid te vechten. Dat vind ik mooi."

— Sein Sein

Vooroordelen

Het leven van Sein Sein, de vrouw uit het timmermansdorp, veranderde voor altijd toen haar huis in vlammen opging. Om een zakcentje te verdienen, werkt ze sinds een aantal maanden voor ZOA als trainer op het gebied van hygiëne. “Vaak wordt gezegd dat wij, vrouwen in de kampen, geen rechten hebben, dat onze mannen ons onderdrukken. Maar dat klopt niet, het wordt geaccepteerd dat ik andere vrouwen voorlichting geef en hen stimuleer om ook zelf te gaan werken en voor hun vrijheid te vechten. Dat vind ik mooi.”