Zwerm sprinkhanen zo groot als provincie Utrecht

Sprinkhanenexpert Arnold van Huis aan het woord

We gaan in gesprek met entomoloog Arnold van Huis, die voor zijn werk meerdere jaren in Afrika gewoond heeft. Hij is bereid ons meer te vertellen over deze bizarre sprinkhanenplaag, de enorme omvang van de zwermen sprinkhanen en waarom mensen de sprinkhanen niet gewoon gebruiken als avondeten. 

Kunt u iets vertellen over het ontstaan van zwermen?
Een zwerm kan alleen ontstaan als het voldoende regent, en de natuur dus groen wordt. Op zo’n groen plekje blijven ze een poosje voordat ze zich gaan verplaatsen, soms wel 100 km op een dag. Op die volgende plek moeten er ook gunstige omstandigheden zijn. Veel regen en groene velden. Op deze manier hebben ze veel voedingsstoffen binnen gekregen en dan begint het probleem, er is een zwerm ontstaan. In deze groep verplaatsen ze zich telkens en leggen overal weer eieren. Daar komen nieuwe groepen uit. Het blijft maar doorgaan.

Hoe groot zijn de zwermen nu eigenlijk?
Het verschilt enorm. Een zwerm van een paar vierkante kilometers is niets. Het worden al gauw groepen van honderden of duizenden kilometers. In Kenia was er een van 60 bij 40 kilometer. Op het moment dat de zwermen overvliegen wordt de lucht dan ook helemaal zwart: “Het is enorm indrukwekkend.”

Is het de eerste keer dat er sprinkhanenplagen in deze omvang worden gezien?
Nee, helemaal niet. Voor 1964 kwam het heel regelmatig voor. Er zijn plagen geweest die echt 10 – 16 jaar geduurd hebben. De laatste plaag was in 2003-2005 dus dat is al wel even geleden.

DSC00980

Wat doen de zwermen op plekken waar ze landen?
Dan beginnen ze te vreten. Je ziet soms dat een sprinkhanenzwerm als een soort rups over het land gaat, er blijft dan geen stukje land gespaard.

Wat kunnen boeren doen om de schade die de sprinkhanen aanrichten te beperken?
Wat ze gewoonlijk doen is een hoop herrie maken en met takken zwaaien om de beesten weg te krijgen. Dat is eigenlijk het enige wat ze kunnen doen. Opeten is ook een mogelijkheid, maar boeren moeten erg oppassen voor de pesticiden die worden gebruikt en giftig zijn. Daarnaast is het onmogelijk om tegen de groei te eten als de zwermen eenmaal uitgegroeid zijn. Zwermen zo groot als provincie Utrecht, daar kan je niet tegen eten. Maar ook netten hebben geen zin, het zijn er te veel.

DSC00887

Kunt u iets zeggen over de gevolgen van deze plaag voor de boeren in de regio?
De bestrijding van de zwermen sprinkhanen is enorm moeilijk. Je zou eigenlijk willen dat er een sociaal systeem zou bestaan voor de boeren die getroffen worden zodat deze een beetje hulp ontvangen op het moment dat ze getroffen worden en hun hele oogst kwijt zijn, maar dat is in die landen haast onmogelijk. De getroffen landen hebben vaak niet genoeg logistieke middelen, geld en er is gebrek aan samenwerking tussen buurlanden. Als mensen alles verliezen dan zijn hulporganisaties vaak die enige partij die iets voor deze mensen kan doen.

DSC01044

Benieuwd naar een persoonlijk verhaal? Lees het verhaal van weduwe Najatu hier, die haar hele oogst kwijt is, en vijf monden moet voeden.

ZOA wil mensen getroffen boeren helpen. Acute hongersnood dreigt voor zoveel gezinnen door de grote sprinkhanenplaag bovenop de andere rampen zoals droogte en corona. Deze opeenstapeling van rampen kan leiden tot een ongekende humanitaire crisis. Hulp is van levensbelang! Help je mee om noodhulp en wederopbouw te bieden?

  • Bedrag

  • Dit veld is voor validatie doeleinden en moet ongewijzigd blijven.