Berkeds zijn voor Somaliërs van levensbelang

Op het platteland van Somalië bestaat een traditie van eeuwen om in de eigen waterbehoefte te voorzien. Elk gezin zorgt voor de eigen voorziening maar waar nodig helpt men elkaar.

In de natte tijd graaft men kuilen (bali’s) waarin het water een paar dagen blijft staan. Op dorpsniveau worden er hafir’s aangelegd; met aarde dammen afgebakende zone’s waar grote hoeveelheden water in vast kunnen worden gehouden die van de hellingen afloopt. Dit geeft een oplossing voor een paar maanden.

Voor de droge tijd heeft elke familie voor zich een berked; een uitgehakte bak ter grootte van een klein zwembad met cement bekleed waar geen water uit weglekt. Hierin wordt regenwater opgevangen en onder een schaduwdak bewaard.

De berkheds zijn duur om aan te leggen en duur in het onderhoud. Juist daar is het de laatste jaren mis gegaan in de water voorziening. Waar families vroeger het vermogen hadden om ze op te knappen, lukt dat nu niet meer. Redenen daarvoor zijn de meer frequente droogten van de laatste decennia als gevolg van klimaatsverandering, overbevolking en eerdere oorlogen die er geweest zijn en het land hebben uitgeput. Overal in het landschap waar berkeds geplaatst zijn is dit zichtbaar. De meeste zijn niet meer in gebruik omdat ze lekken en net zo snel leeg zijn als de hafirs. Hierdoor zijn de mensen nog minder weerbaar geworden tegen de droogte, het lijkt een spiraal naar beneden.