Het verhaal van Sri Lanka

ZOA is al geruime tijd aanwezig op Sri Lanka en werkt in verschillende gebieden. De geschiedenis van het werk van ZOA daar wordt gekenmerkt door onverwachte gebeurtenissen en de noodzaak van het aanpassen aan de omstandigheden in het land. Wij stellen Evert-Jan Pierik, Program Officer voor de projecten in Sri Lanka, een aantal vragen over het verhaal van dit fascinerende en mooie eiland. 

Waarom is ZOA begonnen met projecten in Sri Lanka?
ZOA is begonnen met hulpverlening in Zuid Oost Azië: in Laos, Cambodja en Vietnam. In de jaren ’90 is ZOA om zich heen gaan kijken en heeft toen besloten ook projecten te beginnen in Afrika. Rond die tijd kwam ook Sri Lanka in zicht. Er was er al jaren een burgeroorlog aan de gang die het land in tweeën splitste en ervoor zorgde dat veel mensen hulp nodig hadden. ZOA besloot de ontheemden daar, de mensen in nood, te gaan helpen.

Hoe was de situatie toen ZOA er begon?
De Tamil tijgers waren een oorlog begonnen omdat zij zich al decennia lang gediscrimineerd voelden. Op een gegeven moment hadden zij het hele noorden en oosten in handen. Dit zorgde voor veel onstabiliteit en onzekerheid in het land.

Waar begon ZOA mee?
ZOA is begonnen met kleine projecten zoals drinkwaterprojecten en de bouw van scholen. Het karakter van de projecten verschoof steeds meer richting ontwikkelingswerk en de noodzaak om er te blijven werd minder. Tot de verwoestende tsunami in 2004 het eiland volledig ontwrichtte. De hoop was er dat mensen zich zouden verenigen in het leed maar dit was niet het geval. Sterker nog; de regering besloot juist op dit moment de Tamils aan te vallen omdat deze tijdens de tsunami ernstig verzwakt waren geraakt.

Wat gebeurde er toen?
In 2009 heeft de regering ingegrepen en heeft de Tamils verslagen. In die periode – die verschrikkelijk was – heeft de regering hele gebieden leeggehaald en mensen ondergebracht in vluchtelingenkampen. Het dieptepunt van de strijd was een moment dat 200.000 mensen naar een strand gebracht werden waar ze geen kant op konden. Toen de regering bombardementen tegen de Tamils uit kwam voeren werden deze stranden niet gespaard en zijn duizenden mensen om het leven gekomen. Tijdens deze bombardementen is de leider van de Tamils omgekomen, en zijn de Tamil tijgers verslagen. De regering stak dit niet onder stoelen of banken en zette overal door het land kazernes en monumenten neer om dit te benadrukken.

Hoe kan je de loop van het werk van ZOA op Sri Lanka samenvatten?
In het begin was het werk van ZOA gericht op noodhulp maar dit verschoof steeds meer richting ontwikkelingswerk. Voor de tsunami aan land kwam was het niveau van ontwikkeling al vrij hoog. Die gebeurtenis heeft het hele programma weer omver getrokken omdat ZOA toen weer terug moest gaan naar fase 1 – Noodhulp. Vervolgens kwam de oorlog en werden veel meer dingen ontwricht. De dynamiek die in deze tijden heerste zorgde ervoor dat ZOA niets anders kon dan de projecten daarop aan te passen. Op het moment is er in de projecten ook plek voor traumaverwerking, iets waar vaak te weinig aandacht voor is.

Wat is het mooist dat bereikt is door ZOA?
Ik denk de enorm goede reputatie die we daar hebben. Op overheidsniveau is ZOA echt erkend en bestempeld als betrouwbare organisatie en samenwerkingspartner. Het programma draait goed en er zijn enkel Sri Lankanen werkzaam in de projecten, dat is iets om trots op te zijn!