Waarom ZOA achteraan in de rij begint

Interview met ZOA's Midden Oostenspecialist Jan Lamberink

Je bent letterlijk alles kwijt. Op de vlucht voor geweld, je huis in puin, familie en vrienden verloren. Je bent bezig met overleven. De wereld is je vergeten, zo voelt het. Juist deze mensen wil ZOA helpen. Hoe doet ZOA dat? Hoe vind je mensen die vergeten zijn en er alleen voor staan? We vragen het aan Jan Lamberink, Midden-Oostenspecialist bij ZOA. “Luisteren is net zo belangrijk als voedselhulp geven.”

Welke mensen hebben het gevoel dat wereld hen is vergeten?

“Ik zie dat vooral bij mensen die midden in een conflict zitten, of er net uit komen. Ze zijn alleen maar bezig met overleven. Een zwarte periode in hun bestaan. Hoe kom ik aan water en eten? ZOA voorziet daarin, maar dat niet alleen. Medemenselijkheid, dat je naast iemand kunt staan – niet alleen een voedselbon. Vooral luisteren, want vaak willen mensen alleen maar hun verhaal kwijt. Voor mij gaat medemenselijkheid over ‘beelddragerschap’. Of je je daar nou bewust van bent of niet: we zijn allemaal geschapen naar Gods beeld – ja, ook mensen in moslimlanden. Dat betekent voor mij dat je God liefhebt boven alles en de naaste als je zelf. Dat laat je dan zien: dat je die naaste even liefhebt als jezelf. Dat raakt iets in mensen, zelfs al heb je nog nooit van beelddragerschap gehoord.”

Welke herinnering schiet je hierbij te binnen?

“Vorig jaar in Mosul kwam een krachtige vrouw van eind veertig met haar kinderen naar me toe. Ze staat er alleen voor. Goed opgeleid, maar door de oorlog is ze haar baan en alles kwijtgeraakt. Ze is bezig met overleven en wil dat duidelijk maken: ‘ik sta hier wel een voedselpakket in ontvangst te nemen, maar ik kan zelf ook heel veel. Voor de oorlog kon ik mezelf prima redden.’ Het gaat haar om waardigheid: ‘ik ben nu afhankelijk, ik kom uit een waardeloos conflict, maar zodra het kan wil ik weer op eigen benen staan. Maar nu ben ik erg blij met jullie voedselhulp.’ Dan heb ik het gevoel dat ik echt connectie maak met zo iemand. Het doet iets met zo’n gezin als ze gehoord worden. Dat we als buitenlandse organisatie naar Mosul komen en geven om mensen, maakt indruk.”

Foto Jan Lamberink met logo

Heb je mensen ontmoet die het gevoel hebben dat de wereld ze vergeten is?

“Binnen de groep mensen die in een conflict leven, heb je de meest kwetsbaren: weduwen die hun man verloren zijn in de oorlog, vrouwen met grote gezinnen die er alleen voorstaan, mensen die kinderen hebben met een handicap. Wij proberen om de mensen die achteraan in de rij staan in beeld te krijgen en als eerste te helpen. Dat is het mooie aan hoe ZOA werkt.”

Heb je een voorbeeld van iemand achteraan in de rij?

“Ik moet weer aan Mosul denken. We dachten dat we klaar waren met alle vragenlijsten, maar toen stond er nog een vrouw met een verschrikkelijk verhaal. Ze stond niet op de lijst. De mensen die bij de deur staan zijn heel rigide: ze staat niet op de lijst dus ze mag niet naar binnen. Toevallig was ik daar in de buurt en iemand vertelde mij het verhaal. Man overleden in de strijd, voor het conflict waren ze al arm, haar zoon heeft een handicap, ze kan niet werken. Ze bedelt om aan geld te komen. Toen wist ik dat we haar moesten helpen. Al moet ik het uit mijn eigen zak betalen, maar wegsturen kan je niet maken. We hebben het verhaal aangehoord en voedselhulp gegeven. Dan gaat iemand weer zó blij weg. Niet alleen omdat ze voor 3 maanden eten heeft, maar vooral omdat ze zich gezien en gehoord voelt. Door de culturele barrière kun je niet letterlijk je arm om zo iemand heen slaan, maar wel figuurlijk. Dat is wat ZOA kan doen voor haar.”

Waarom is het belangrijk dat ZOA er is voor mensen die er alleen voor staan?

“ZOA biedt hulp. Heel concreet: voedsel, water en bouwmaterialen. Maar ‘hoop’ is ook een belangrijk woord voor ZOA. Veel mensen hebben bijna niets meer waarvoor ze nog zouden willen leven. In een conflict is de medemenselijkheid weg. Daarmee verdwijnt de levenslust. Door de medemenselijkheid en liefde komt ook de hoop weer terug. Dat is heel krachtig. We merken dat het mensen raakt, dat ze opbloeien en blij het distributiecentrum verlaten.  Vooral door die medemenselijkheid. Ik denk dat we allemaal zo gemaakt zijn dat we dat nodig hebben.”

Laat vluchtelingen er niet alleen voor staan. Met jouw hulp kunnen we vluchtelingen overal ter wereld helpen, met bijvoorbeeld eten, schoon drinkwater en onderdak.
Doneer nu