Response ZOA op COVID-19

Laatste revisiedatum: 9 november 2020

Het COVID-19 virus houdt de hele wereld in zijn greep. De complexiteit van deze situatie zien we in versterkte mate in de landen waar ZOA werkt: de kwetsbaarste en onveiligste gebieden in deze wereld. Landen met een gebrekkige hygiëne, minimale gezondheidszorg en een zeer beperkt aantal ziekenhuisbedden. Overvolle vluchtelingenkampen waar afstand houden geen optie is. Landen in oorlog of met een fragiele vrede, waar gezag en infrastructuur ontbreken.

We doen er alles aan om onze naasten in nood te kunnen blijven voorzien van levensreddende hulp. Hieronder volgt een opsomming van de landen waar ZOA actief is en geven wij een korte update van de huidige situatie per land. Het onderstaande dashboard is ontwikkeld om de voortgang van de covid-19-respons van ZOA te laten zien. Het dashboard toont de 3 belangrijkste indicatoren van de respons in real-time. Het is ook volledig interactief. Om het dashboard te gebruiken, selecteert u een land op de kaart. Dit doet u door op een van de gemarkeerde landen te klikken. Het dashboard zal dan de gegevens voor u filteren, zodat u kunt zien wat ZOA heeft gedaan in het geselecteerde land.

Afghanistan

Door de voortdurende conflicten in Afghanistan is het gezondheidszorgsysteem onderontwikkeld en in het hele land slecht beschikbaar. In Afghanistan loopt het aantal geïnfecteerde mensen snel op. Op 9 november waren er 42.159 bevestigde besmettingen en in totaal zijn er 1.562 mensen overleden aan het virus. De test capaciteit in Afghanistan is laag en veel besmettingen worden hierdoor niet geregistreerd. Per oktober is de lockdown opgeheven. Het is lastig voor de bevolking om zich aan de voorzorgsmaatregelen te houden.

De meeste projecten van ZOA in Afghanistan kunnen in een aangepaste vorm door gaan. In alle projecten vindt er voortdurend voorlichting over COVID-19 plaats. Daarnaast heeft het ZOA team in Afghanistan een COVID-19 bewustwordingscampagne gestart voor vrouwen in zelfhulpgroepen en voor andere kwetsbare vrouwen. De vrouwen in het projectgebied zijn zich vaak niet bewust van de risico’s en gevaren van het COVID-19 virus omdat ze geen toegang hebben tot de media. De campagne is gestart om arme families op een goede manier voor te lichten over de wereldwijde pandemie. De campagne bestaat uit het verspreiden van informatie door middel van brochures en het geven van voorlichting, het desinfecteren van huizen en het distribueren van COVID-19-kits met onder andere zeep voor het wassen van handen en wasgoed, maandverband en maskers. De leden van de zelfhulpgroep praten ook met elkaar over COVID-19 door middel van een illustratieve COVID-19 gids voor kinderen. Daarnaast is het ZOA team in Afghanistan een project gestart waarin er voedsel wordt gedistribueerd aan ontheemden die zijn getroffen door COVID-19.

Burundi

In Burundi zijn er op 9 november 614 bevestigde COVID-19 besmettingen. Tot nu toe werd er 1 sterfgeval gemeld.  Het is gemakkelijker geworden om je te laten testen maar het systeem is nog steeds gebaseerd op zelfrapportage, en niet zozeer op contactonderzoek. Mensen met weinig symptomen worden niet getest. De promotie van preventieve maatregelen is beperkt in Burundi en massabijeenkomsten, zoals kerken, markten en scholen, worden voortgezet.

De economische gevolgen van de COVID-19 crisis worden duidelijk in Burundi. De grenzen met Rwanda en DR Congo blijven gesloten. Handelaren hebben hierdoor moeite om te overleven. Door de verminderde vraag zijn de prijzen van verschillende goederen aanzienlijk gedaald, en hierdoor zijn de handelaren niet in staat om winst te maken.

De uitvoering van de ZOA-projecten gaat door, gecombineerd met voorlichting over maatregelen om de verdere verspreiding van COVID-19 te voorkomen. Zo zijn activiteiten die meer dan vijf mensen bij elkaar brengen stopgezet. Daarnaast moet iedereen 2 meter afstand houden en alle activiteiten beginnen met voorlichting over social distancing.

Congo

Per 9 november zijn er 5.379 bevestigde COVID-19 besmettingen in Congo. In totaal zijn er 92 mensen overleden aan het virus.

Kwetsbare groepen zijn ouderen, mensen met beperkingen, ontheemden, vluchtelingen en mensen met weinig inkomen die leven in overbevolkte gebieden. De overheid heeft verschillende preventieve maatregelen genomen. Eind juli heeft de overheid een aantal maatregelen opgeheven om zo geleidelijk economische activiteiten te stimuleren. Zo zijn banken, winkels, restaurants en cafés weer opengegaan. Ook scholen en universiteiten zijn per augustus weer geopend. En per half augustus zijn ook vliegvelden, stadions en gebedshuizen weer toegankelijk. In ziekenhuizen en kantoren moeten mondkapjes worden gedragen en handen moeten worden ontsmet. Per begin september mag er weer worden gereisd onder de voorwaarde dat voor vertrek een COVID-19 test wordt gedaan.

De implementatie van projectactiviteiten gaat in Congo door. Hierbij worden de COVID-19 voorzorgsmaatregelen geïmplementeerd. Binnen de huidige projecten wordt aandacht en tijd besteed aan uitleg over COVID-19 en benodigde preventiemaatregelen.

Colombia

In Colombia zijn er per 9 november 1.136.447 bevestigde COVID-19 besmettingen en er zijn 32.595 mensen overleden aan het virus. Vanaf het begin van de COVID-19 crisis hebben gezondheidsambtenaren gewaarschuwd voor de impact die COVID-19 kan hebben op de vele kwetsbare migranten uit Venezuela die momenteel in het land zijn. In Colombia verblijven op dit moment 1,8 miljoen vluchtelingen en migranten zonder goede papieren. Hierdoor hebben ze vaak geen toegang tot basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg, WASH en voedsel. Met de huidige COVID-19 pandemie zijn vluchtelingen en migranten nog kwetsbaarder geworden. Vluchtelingen kunnen er door de samenleving van worden beticht dat ze het virus verder verspreiden (OCHA, 2020). Sinds de lockdown in Colombia zijn veel Venezolaanse vluchtelingen teruggekeerd naar Venezuela.

In Colombia is ZOA aan het werk om te reageren op de grote nood die is ontstaan door de COVID-19 pandemie. ZOA is vanaf mei gestart met een multi-inzetbaar (multi-purpose) voucher programma om zo te voorzien in voedsel en andere essentiële items voor 5.125 personen per maand. Dit stelt 800 families in staat om veilig thuis te blijven. Het multi-inzetbare voucher programma wordt aangevuld met de installatie van 1500 huishoudelijke handwasstations. Deze zullen worden geplaatst in een migrantennederzetting en worden gedistribueerd aan de 800 families die maandelijkse voucherbonnen ontvangen. Daarnaast zijn er eind mei 1500 voedselpakketten uitgedeeld.

Ethiopië

Het totale aantal besmetten mensen in Ethiopië staat op 99.204 op 9 november. In totaal stierven er al 1.518 mensen door de gevolgen van het COVID-19 virus.

In Ethiopië is er vanwege COVID-19 een noodtoestand uitgeroepen. Eind juli werden echter wel een aantal van de door de regering opgelegde beperkingen versoepeld, waardoor interregionale verplaatsingen weer mogelijk werd. ZOA is nu in staat om te opereren, met inachtneming van het verplichte gebruik van maskers, hygiëne maatregelen en social distancing.

Alle ZOA-kantoren hebben een handwasstation aan de poort van het kantoor en alle voertuigen worden regelmatig gedurende de dag gedesinfecteerd. Binnen elk programmagebied staan de ZOA-teams in nauw contact met de lokale overheidsambtenaren en andere (I)NGO’s om informatie te delen en de veiligheidsmaatregelen die zijn genomen op te volgen. Er komen maar een aantal medewerkers naar het kantoor. Andere werken vanuit huis. Wanneer mensen naar het kantoor komen gebruiken ze verplicht maskers, zijn er strenge hygiëne maatregelen en vind er social distancing plaats.

De ZOA projecten in Ethiopië zijn voor een deel aangepast aan de COVID-19 situatie. Het team in Ethiopië heeft afgelopen maanden onder andere al de volgende aan COVID-19 gerelateerde activiteiten uitgevoerd: 75.239 personen kregen informatie over de preventie van COVID-19, 6.920 personen werden ondersteund met hygiënekits, 160 handwasstations werden gebouwd of gerepareerd op openbare plaatsen, 8 gezondheidszorgfaciliteiten worden ondersteund met COVID-19 benodigde materialen en/of trainingen, 2.340 personen kregen voedselhulp en 2.575 boeren kregen steun om meer en betere gewassen te produceren.

Irak

Het Iraakse gezondheidssysteem is sterk onder gefinancierd en niet geschikt voor het aanpakken van een grootschalige medische noodsituatie. Het ministerie van Volksgezondheid schat dat 20.000 artsen sinds de jaren 90 zijn vertrokken waardoor er, zelfs in normale tijden, weinig gekwalificeerde gezondheidsmedewerkers zijn.

Op 9 november zijn er 498.549 bevestigde COVID-19 besmettingen. In totaal zijn er in Irak 11.327 mensen overleden aan de gevolgen van COVID-19.

ZOA heeft in Irak onder andere voedselpakketten uitgedeeld aan gezinnen die door de COVID-19 crisis geen inkomen meer hebben. Daarnaast helpen we in kampen met het uitdelen van hygiëne boxen met zeep en andere nuttige producten en we geven voorlichting over het voorkomen van besmetting.

Liberia

Liberia is nog steeds herstellende van de 2014-2016 Ebola uitbraak en diens negatieve gevolgen op zowel economisch, politiek en sociaal niveau. Het land is op dit moment relatief stabiel, maar heeft te maken met een gebrek aan basisvoorzieningen, wijdverspreide armoede, laag onderling vertrouwen, corruptie en recentelijk anti-overheidsprotesten.

Op 9 november zijn er 1.442 bevestigde COVID-19 besmettingen in Liberia en er zijn 82 mensen overleden aan de gevolgen van het virus. Het aantal beschikbare testen in Liberia is relatief laag. Het aantal mensen met ernstige symptomen is ook relatief laag. In publieke gebouwen zijn er handwasfaciliteiten, moet er een mondkapje worden gedragen en wordt bij binnenkomst de lichaamstemperatuur gecontroleerd.

Myanmar

Het COVID-19 virus heeft ook zijn impact in Myanmar. De toegang tot gezondheidszorg is laag en artsen maken zich ernstig zorgen over de beschikbaarheid van de benodigde medische apparatuur en beschermende uitrusting. Sinds augustus 2020 is het aantal besmettingen gestegen. Op 9 november zijn er 61.337 mensen besmet en 1.420 mensen zijn overleden.

Vanaf de eerste dagen van de pandemie zijn de gevolgen van het virus aanzienlijk geweest. De lockdowns in de hele gemeenschap, de wijdverbreide quarantainemaatregelen, de avondklok, de internationale grenssluitingen voor goederen en personen en de beperkingen op het binnenlandse verkeer hebben geleid tot een toename van de werkloosheid, de inkomens- en voedselonzekerheid, geweld op basis van gender, kleine diefstallen op basis van behoeften en sociale angsten in heel Myanmar.

In Myanmar zijn verschillende COVID-19 activiteiten geïmplementeerd. In de provincie Kayin zijn er bijvoorbeeld 1.500 hygiëne kits gedistribueerd voor 7.500 mensen en er zijn 3.367 posters en 2.760 brochures met informatie over COVID-19 gedistribueerd. Zo zijn er 39.317 mensen bereikt met informatie over COVID-19. Daarnaast zijn er 6.730 maskers gedistribueerd aan 1.346 huishoudens in 32 dorpen. Ook zijn er 610 maskers gedistribueerd aan scholen en gemeenschapscentra. In Kayan zijn er 2 quarantaine centra ondersteunt met materialen en trainingen over het voorkomen van de verspreiding van COVID-19. ZOA heeft ook Persoonlijke Beschermingsmaterialen gedistribueerd aan wijkbeheerders. Ook zijn er 300 hygiëne kits gedistribueerd voor studenten om er zo voor te zorgen dat kinderen met voorzorgsmaatregelen terug naar school kunnen.

Nigeria

In Nigeria zijn er verschillende factoren die bijdragen aan de verspreiding van ziektes; een hoge bevolkingsdichtheid in stedelijke gebieden, gebrek aan toegang tot veilig water, onvoldoende sanitaire voorzieningen, een slecht functionerend gezondheidssysteem, inadequate voorlichting en preventieve maatregelen en traditionele gebruiken. Deze factoren spelen voornamelijk een rol in conflictgebieden. De overheid van Nigeria heeft verschillende restricties ingevoerd om de verspreiding van het virus te vertragen.

In Nigeria zijn er op 9 november 63.790 bevestigde COVID-19 besmettingen. In totaal zijn er 1.156 mensen overleden aan de gevolgen van het virus.

Een deel van het ZOA team in Nigeria werkt vanuit huis. Er moet toestemming worden gevraagd aan de overheid om het werk in het veld te kunnen blijven uitvoeren. Door diverse aanpassingen is het mogelijk om de meeste activiteiten uit te blijven voeren. Alle medewerkers van ZOA krijgen voorlichting over COVID-19 en over hoe ze de preventiemaatregelen het beste uit kunnen voeren. ZOA heeft in Nigeria veel ervaring met infectieziektes zoals cholera, deze kennis en kunde zet ZOA nu zo effectief mogelijk in om COVID-19 te bestrijden.

Zuid-Sudan

De grootste risico’s voor de Zuid-Sudanese bevolking met betrekking tot COVID-19 zijn gerelateerd aan de bevolkingsdichtheid in kampen of stedelijke omgevingen, het gebrek aan bewustzijn, de slechte gezondheid- en voedingsstatus, ontoereikende sanitaire voorzieningen en ontoereikende humanitaire hulp (OCHA, 2020).

In Zuid-Sudan is het door beperkte testcapaciteit lastig vast te stellen hoeveel mensen er besmet zijn met het virus. Tot 9 november zijn er 2.943 besmettingen geconstateerd waarvan er 59 mensen zijn overleden.

De beperkingen bij landgrenzen zijn wat versoepeld, dit maakt het mogelijk voor NGO-medewerkers om naar het naburige Oeganda te reizen.

Het team in Zuid-Sudan probeert zoveel als mogelijk de werkzaamheden en projectactiviteiten uit te voeren tenzij dit niet meer is toegestaan. Het team past ook een deel de activiteiten aan zodat ze in een COVID-19 bewuste manier door kunnen gaan. Zo wordt er tijdens distributies en trainingen communicatie met betrekking tot COVID-19 uitgedeeld. Daarnaast vindt er ook voorlichting plaats over hoe men om kan gaan met mensen die geïnfecteerd raken, dit onder andere om stigmatisering te voorkomen. Bovendien worden er WHO-informatiekaarten over COVID-19 verspreid. Door de ergste overstroming sinds minstens 50 jaar is het momenteel erg moeilijk om naar projectlocaties te reizen. De meeste activiteiten van de COVID-19 response zijn echter wel voltooid.

Sri Lanka

De regering heeft alle beperkingen opgeheven, maar heeft geadviseerd de aanbevolen veiligheidsmaatregelen te handhaven. Zoals het wassen van de handen, het dragen van een gezichtsmasker en het bewaren van fysieke afstand. Al het openbaar vervoer is weer in gebruik en de scholen zijn weer geopend.

Op 9 november zijn er in totaal 13.929 bevestigde COVID-19 gevallen en 35 mensen zijn overleden aan de gevolgen van COVID-19 in Sri Lanka. Volgens informatie van de overheid is de verspreiding van COVID-19 onder controle en zijn er niet veel dagelijkse nieuwe gevallen.

De meeste ZOA medewerkers kunnen op kantoor werken. Zowel op het kantoor als in het veld worden adequate beschermingsmaatregelen genomen om het werk op een veilige manier voort te kunnen zetten. Door het werk van ZOA hebben onder andere 1.100 vluchtelingen een voedselrantsoenpakket ontvangen; meer dan 11.500 zadenpakketten zijn gedistribueerd voor het promoten van thuis tuinieren; 1.084 kwetsbare huishouden hebben cash ontvangen doormiddel Cash for Work; 160 vissers hebben visnetten ontvangen om zonder vertraging het visseizoen te kunnen starten. Psychosociale hulp is geboden aan vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld; 1.047 kappers hebben hygiëne voorlichting gehad; er zijn 600 hygiënepakketten gedistribueerd; er zijn handwasfaciliteiten gemaakt in 16 scholen waar meer dan 4.000 studenten gebruik van kunnen maken als de scholen weer opengaan en er is voorlichting gegeven over COVID-19 preventiemaatregelen en richtlijnen van de overheid.

Sudan

In Sudan zijn er 2.1 miljoen mensen ontheemd. Veel mensen leven in kampen. Daarnaast leven er nog 1.1 miljoen vluchtelingen in overbevolkte gebieden wat het risico op verspreiding vergroot (OCHA, 2020). Naast het COVID-19 virus is Sudan ook kwetsbaar voor andere uitbraken van ziekten zoals cholera, malaria en de mazelen.

Op 9 november zijn er 14.155 bevestigde COVID-19 besmettingen in Sudan. In totaal zijn er 1.116 mensen overleden aan de gevolgen van het virus. Het ZOA-team in Sudan ondervindt ook de gevolgen van het COVID-19 virus. Het team mag nog wel op kantoor werken maar ze beperken het aantal mensen wat aanwezig is. De verschillende projecten in Sudan zijn aangepast aan de COVID-19 situatie.

Syrië

Op 9 november waren er in Syrië 6.215 bevestigde COVID-19 besmettingen en 317 mensen zijn overleden aan de gevolgen van het COVID-19 virus. Met weinig beschikbare testen, zijn de aantallen waarschijnlijk veel hoger dan is gerapporteerd.

Vanwege de COVID-19 maatregelen blijven de meeste landgrenzen met Syrië gesloten, met enkele beperkte uitzonderingen, waaronder commerciële en hulpzendingen en verplaatsingen van personeel van humanitaire en internationale organisaties. De dagelijkse avondklok blijft opgeheven, evenals het reisverbod tussen en binnen de gouvernementen. Markten, restaurants, cafés, sportscholen, parken, theaters, bioscopen en de meeste vrijetijdsvoorzieningen blijven open, met verplichte voorzorgsmaatregelen. Moskeeën en kerken zijn open, maar er moet wel afstand worden gehouden. Openbare en particuliere vervoersdiensten zijn hervat, evenals scholen, universiteiten en instellingen.

Het grootste deel van het afgelopen jaar heeft de Syrische economie een ongekende economische neergang doorgemaakt die ingrijpende gevolgen heeft gehad voor het welzijn van een aanzienlijk deel van de bevolking. Hoewel deze economische problemen niet in de eerste plaats zijn veroorzaakt door COVID-19, heeft de reeds bestaande en onderliggende kwetsbaarheid van de Syrische economie – naast de vele schokken in de afgelopen twaalf maanden – ertoe geleid dat COVID-19-gerelateerde factoren een onevenredig negatief sociaaleconomisch effect hebben gehad in het hele land.

Alle projectactiviteiten gaan door na de opheffing van de COVID-19-beperkingen door de overheid. Desalniettemin worden sommige evaluaties en verificaties telefonisch uitgevoerd omdat de lokale autoriteiten aandringen op het beperkt bezoek van huishoudens. Het personeel van ZOA werkt in ploegendienst om afstand te kunnen houden op kantoor. Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn beschikbaar op kantoor en elk personeelslid heeft handdesinfectie middelen voor veelvuldig gebruik. Voorlichting over COVID-19 vindt plaats in de verschillende projecten.

Uganda

In Uganda zijn er op 9 november 14.066 bevestigde COVID-19 besmettingen en er zijn tot dan toe 131 sterfgevallen.

Eind juli zijn de COVID-19 restricties een beetje versoepeld, maar de scholen in Uganda blijven tot nader order gesloten. In dit kader heeft ZOA Uganda zich gericht op thuisonderwijs via de radio en ondersteuning van het leren in kleine groepen thuis.

Daarnaast heeft ZOA Uganda een drie maanden durende interventie geïmplementeerd gericht op hygiëne en bewustwording.

Jemen

In Jemen heeft 80% van de bevolking humanitaire hulp nodig en maar 50% van de gezondheidsfaciliteiten is volledig operationeel. Dit maakt dat de bevolking van Jemen erg kwetsbaar is voor weid verspreide ziektes. Ontheemden die in drukke informele kampen wonen zijn extra kwetsbaar. Op dit moment wonen er 3.6 miljoen ontheemden mensen in Jemen.

Op 9 november zijn er in Jemen 2.070 bevestigde COVID-19 besmettingen. In totaal zijn er 602 mensen overleden aan de gevolgen van het virus.

Sinds september werkt het personeel weer vanuit het kantoor. In de huidige projecten gaan de activiteiten gewoon door met voorzorgsmaatregelen voor COVID-19. Zoals bijvoorbeeld social distancing tijdens de distributie, hygiënebevordering via media/SMS-communicatie en auto’s met luidsprekers. Projectactiviteiten waarbij veel mensen bij elkaar moeten komen, zoals trainingen, worden uitgesteld. Daarnaast wordt een deel van de activiteiten van ZOA zo uitgevoerd dat de bewustwording rondom COVID-19 wordt geïmplementeerd in bestaande activiteiten. Op dit moment vindt er in Jemen vanuit ZOA ook COVID-19 response plaats. Er vinden bijvoorbeeld bewustwordingssessies en traingingen met betrekking tot COVID-19 plaats.