Overslaan en naar de inhoud gaan
Mini-gasfornuisjes maken in Burkina Faso

5 feiten over de situatie in Burkina Faso

Lange tijd was Burkina Faso een baken van veiligheid in het westen van Afrika. Maar sinds 2016 is er in dit land een grote humanitaire crisis. Vijf feiten over de situatie in Burkina Faso, toegelicht door ZOA's noodhulpspecialist Else Lotte Faasse. 

1. Militaire machthebbers

In 2022 vonden er in acht maanden tijd maar liefst twee staatsgrepen plaats. Met de eerste staatsgreep werd de huidige president afgezet. Tijdens de meest recente staatsgreep kwam er een militair bewind aan de macht. In januari 2026 nam de regering een decreet aan om alle politieke partijen officieel te ontbinden. Maatschappelijke organisaties, vakbonden en de pers worden inmiddels streng gecontroleerd. 

Daarnaast is er veel geweld in het land door onder meer gewapende groepen. Delen van het land zijn in handen van radicaal-islamitische terreurgroepen. Else Lotte legt uit: "Dit geweld zorgt voor heel veel angst onder de bevolking." 

2. Miljoenen vluchtelingen 

In Burkina Faso zijn er momenteel zo'n 2,1 miljoen mensen op de vlucht voor conflict, geweld en terroristische dreiging. Dorpen worden aangevallen en mensen verjaagd, of er wordt aan hen een ultimatum gegeven. Else Lotte: "Er wordt dan bijvoorbeeld gezegd dat de mensen in het dorp voor 12:00 uur weg moeten zijn, omdat anders het dorp wordt aangevallen. Die mensen vluchten vervolgens weg. Veel mensen zijn al meerdere malen gevlucht." 

Daarbovenop telt Burkina Faso 30 tot 40 duizend vluchtelingen uit Mali. Het is moeilijk om zicht te krijgen op de exacte vluchtelingenstroom in het land. Dat komt door de aanhoudende aanslagen, waarover maar weinig wordt gedeeld.  

Malinese vluchteling op een muurtje

3. Klimaatverandering treft Burkina Faso hard

Burkina Faso lligt in de Sahelregio. Een gebied dat heel kwetsbaar is voor de invloeden van klimaatverandering. Kenmerkend voor deze regio is de droogte. De gevolgen van klimaatverandering zijn in Burkina Faso goed zichtbaar. Temperaturen stijgen en de droogte wordt alleen maar erger. Het regenseizoen is korter en de druk op de voorzieningen neemt toe.  

4. Grote problemen in het noorden en oosten van Burkina Faso

Met name in de noordelijke en oostelijke regio's van Burkina Faso stapelen de problemen zich op. Er zijn veel aanslagen, mensen zijn op de vlucht en er is weinig voedsel en water. Zo''n 1,7 miljoen mensen kampen met voedseltekorten. Zo'n 2,4 miljoen mensen hebben geen toegang tot schoon drinkwater. 

Vrouw kookt in mini-gasfornuisje

"Er is niet alleen behoefte aan voedsel, maar ook aan brandstof om mee te koken", geeft Else Lotte aan. Dat legt enorme druk op de toch al schaarse bronnen. Bomen worden bijvoorbeeld in een rap tempo gekapt, want iedereen wil hout als brandstof. Maar dat is weer slecht voor het klimaat en kan leiden tot spanningen tussen de bevolkingsgroepen.

Else Lotte vertelt dat ZOA daar een oplossing voor heeft: "Naast voedselpakketten delen we verplaatsbare minifornuizen uit, die we in de regio zelf laten maken. Voor zo'n fornuisje is veel minder hout nodig. Daarnaast trainen we mensen om een variant op dat fornuis te bouwen, gemaakt van grond, water, kleine takjes en ezelstront. Die kennis kunnen mensen weer meenemen als ze zich noodgedwongen moeten verplaatsen."

Voorts leggen we geïrrigeerde groentetuinen aan die ontheemden met elkaar delen, zodat zij zelf voedsel kunnen verbouwen. Vrouwen worden getraind in het maken van zeep en het opzetten van een kleinschalige onderneming. Ook zetten we ons in voor het planten van bomen om de druk op het milieu te verminderen.

5. Wantrouwen onder de bevolking

Naast een tekort aan voedsel, water en brandstof speelt er nog een ander probleem. Dat heeft vooral te maken met spanningen tussen bevolkingsgroepen onderling, maar ook tussen ontheemden en de gastgemeenschappen. Door de interne dreiging en veiligheidssituatie heerst er wantrouwen onder de bevolking. Mensen weten niet meer wie ze kunnen vertrouwen en wie niet. 

Pakezel in Burkina Faso

Het wantrouwen naar mensen op de vlucht kan soms heel groot zijn. Zij worden soms gezien als een bedreiging, terwijl ze zelf slachtoffer zijn van aanslagen. Ze worden verjaagd uit hun regio, maar worden nauwelijks opgenomen in de gemeenschappen waar ze naartoe vluchten. Else Lotte legt uit: "Ze denken: 'Jij hoort misschien wel bij die terreurgroep zus of zo, en als je nu naast mij komt wonen, voel ik me bedreigd en ben ik bang.' Dat is heel begrijpelijk, maar het maakt het conflict wel erg ingewikkeld."

We zijn er, samen met jou

Hoewel er in Burkina Faso veel tekorten zijn, wil de overheid dat organisaties niet alleen focussen op noodhulp, maar ook op wederopbouw. Mede dankzij jouw donatie, inzet en betrokkenheid kan ZOA helpen met onder meer het planten van bomen, het aanleggen van groententuinen voor ontheemden, het trainen van vrouwen in het maken van zeep en bij het opzetten van een eigen onderneming. Dat doet ZOA samen met de organisatie Woord en Daad en de lokale christelijke partner Credo. Benieuwd naar hoe ze samenwerken? 

Lees hier meer

Doneer en help mensen in Burkina Faso

Ik wil er samen met ZOA zijn om mensen in Burkina Faso en andere crisisgebieden te helpen.