De verhalen die Kees-Jan hoort, zijn aangrijpend. Mensen overlijden door gebrek aan voedsel. Weeshuizen sluiten omdat ze niet meer voor de kinderen kunnen zorgen. Ook hoort hij over vrouwen die na hun bevalling geen mogelijkheid zien om hun baby te voeden en verzorgen. “Dat tekent wel een radeloosheid en paniek die ik niet vaak tegenkom.” De ernst raakt hem zichtbaar: “Er is zoveel onbekend over de schrijnende situatie hier. Dat is voor mij echt hartverscheurend.”
'Ik had dit niet zien aankomen': honger in Zuid-Sudan wordt steeds nijpender
Toen ZOA-medewerker Kees-Jan Hooglander aankwam in Aweil, Zuid-Sudan, verwachtte hij regen en modder. In plaats daarvan trof hij kurkdroge akkers en verdorde gewassen aan. Al twee maanden is er nauwelijks regen gevallen. “De situatie is vreselijk hier. Ik had dit niet aan zien komen”, schrijft hij in een wanhopige mail aan collega’s in Nederland. “Mensen zijn ten einde raad.”
17 september 2026
‘Alles is verbrand’
Normaal gesproken valt deze periode midden in het regenseizoen. Maar waar nu groene sorghumvelden zouden moeten staan, ziet Kees-Jan vooral gele, verdorde planten. “Ik kwam hier met mijn laarzen, om een beetje door de modder te kunnen komen. Maar het is gewoon overal kurkdroog.” Voor veel gezinnen betekent een mislukte oogst direct honger. “Nu alles verbrand is, zijn mensen echt radeloos. Geen oogst betekent ook dat je niets kunt verkopen op de markt en dus geen inkomen hebt.”
Maximaal één maaltijd per dag
Om beter in beeld te krijgen wat nodig is, voert ZOA gesprekken met gezinnen in het gebied. De eerste uitkomsten zijn alarmerend. “Uit de 75 interviews die ik al ontving, bleek dat de meeste volwassenen moeten leven van maximaal één maaltijd per dag”, vertelt Kees-Jan. “Kinderen krijgen voorrang, zodat die in elk geval elke dag iets te eten hebben.”
Ook water vormt een steeds groter probleem. Er zijn weinig waterpompen en door de droogte zijn ook dieren ervan afhankelijk. Tegelijkertijd zijn voedsel en andere eerste levensbehoeften duur. Voor gezinnen die hun oogst én daarmee hun inkomen verliezen, blijven daardoor nauwelijks mogelijkheden over.
‘De nood is groter dan onze arm lang is’
Alsof de droogte nog niet genoeg is, blijven vanuit buurland Sudan mensen de grens oversteken. Onder hen zijn veel Zuid-Sudanezen die eerder naar Sudan vluchtten en vanwege de oorlog nu terugkeren. Daardoor moeten steeds meer mensen dezelfde schaarse voedselvoorraden, waterpunten en voorzieningen delen. “Als mensen ten einde raad zijn, wordt samenwerken steeds moeilijker”, zegt Kees-Jan.
Tegelijkertijd is er minder geld beschikbaar voor humanitaire hulp. Dat zorgt voor ingewikkelde keuzes. “De nood is groter dan onze arm lang is. Waar moet je beginnen, welk gebied kies je? En wie selecteer je dan voor hulp, en wie sluit je dus uit?” Juist wanneer zoveel mensen hulp nodig hebben, is er lang niet genoeg beschikbaar om iedereen te bereiken.
Eerst levens redden
Op langere termijn zijn oplossingen nodig die gezinnen beter bestand maken tegen droogte en mislukte oogsten. Maar daarvoor is voorlopig nauwelijks ruimte. De meest urgente vraag is veel eenvoudiger: hoe zorgen we dat mensen de komende periode doorkomen? “De komende twee maanden gaan we eerst aan de slag met levens redden”, zegt Kees-Jan.
Voor miljoenen mensen in Zuid-Sudan is voldoende eten niet vanzelfsprekend. Door de droogte en mislukte oogsten neemt de nood verder toe. ZOA helpt kwetsbare gezinnen met directe noodhulp, onder andere met geld waarmee zij zelf voedsel en andere eerste levensbehoeften kunnen kopen. Help jij mee met een gift?
Doneer en help mensen in Zuid-Sudan
Veel mensen in Zuid-Sudan leven onder extreem moeilijke omstandigheden. Ze moeten kiezen: blijven waar honger is, of terug naar huis met het risico te sterven door geweld. Help jij mee met een gift voor Zuid-Sudan en andere conflictgebieden?