Waarom kunnen Syrische vluchtelingen niet terug?

Tien jaar na het begin van de burgeroorlog in Syrië ligt het land volledig in puin. Miljoenen Syriërs zijn naar buurlanden gevlucht, waaronder Irak. Duizenden zitten vast in vluchtelingenkampen. Waarom gaan ze niet terug naar Syrië?

 Van de 283.548 vluchtelingen in Irak komen er 242.704 uit Syrië. Sommigen zijn wel drie keer op de vlucht geslagen: eerst voor Assad en IS en toen voor de Turkse bombardementen. Zo’n twee derde leeft in een kamp, de rest in lege gebouwen, afgedekt met wat zeiltjes.

Niet welkom
De meeste Syrische vluchtelingen in Irak komen uit het noorden van Syrië, waar ook veel Koerden wonen. Omdat zij in Koerdisch gebied zitten, is er enige verwantschap met de lokale bevolking qua taal en cultuur. Toch worden de vluchtelingen niet met open armen ontvangen. Ze zijn met teveel, en de problemen zijn complex. Daardoor mogen vluchtelingen bijvoorbeeld zelden buiten het kamp komen om werk en huisvesting te zoeken, want er is al zo weinig werkgelegenheid voor de lokale bevolking.

Deborah Irak

Waarom niet terug?
De situatie in de kampen is nijpend. Naast materiële nood, hebben zowel volwassenen als kinderen ernstige trauma’s, en toekomstperspectief is er niet. Waarom gaan ze dus niet terug? We zetten een aantal redenen op een rij.

1. Turkije heeft in het noorden van Syrië gebied ingenomen, zodat Syrische vluchtelingen uit eigen land kunnen terugkeren. Maar voor Syrische Koerden die hier woonden en inmiddels gevlucht zijn, is de Turkse aanwezigheid een groot probleem. Er is namelijk al decennialang een gewelddadig conflict aan de gang tussen de Koerden en Turkije.

2. Veel dorpen en huizen zijn gebombardeerd. Letterlijk alles is in puin geschoten. Nadat de inwoners waren gevlucht, zijn huizen, landbouwgrond en voorzieningen verwoest. Op dit moment ontbreken niet alleen de basale levensbehoeften, maar ook onderwijs en goede gezondheidszorg. Werk en inkomen ontbreken eveneens.

3. Het is er nog niet veilig. Veel strijdende partijen zijn nog actief. Daarnaast zijn mensen bang dat ze opgepakt en gemarteld worden, of verdwijnen. Jonge mannen willen bovendien vaak geen dienst nemen in het Syrische leger.

4. Veel Syriërs zijn zo getraumatiseerd dat ze niet terug willen, ook omdat de moordenaars van hun families soms nog in hun thuisregio wonen.

“Het is bijzonder triest, Syrische vluchtelingen hebben niets meer om naar terug te keren. Ze zitten hier letterlijk vast”, bevestigt Esther Grisnich, ZOA-landendirecteur in Irak. “De overheid heeft wel het plan om vluchtelingenkampen te sluiten maar als je de cijfers ziet, dan is dat niet realistisch. Mensen kunnen echt nergens naartoe.“

ZOA is er
En nu staat er ook nog eens een koude winter voor de deur, of liever gezegd wapperende tentdoek. Esther: “We willen ons gaan voorbereiden met warme kleding, dekens, kerosine voor de kacheltjes en hygiënespullen om COVID-19 in te perken. We komen echter veel tekort! Iedere bijdrage om vluchtelingen een koude winter door te helpen, is welkom!”

Samen zijn we er voor de meest kwetsbaren wereldwijd. Van noodhulp naar wederopbouw. Help je mee?  

Ja, ik help mee