Wat is er aan de hand in Tigray?

Wat is er aan de hand in Tigray? Tigray domineert het nieuws met verhalen over geweld, verkrachting en moord. Honderdduizenden Ethiopiërs zijn gevlucht, velen zijn de rivier overgestoken naar Sudan. ZOA-medewerker Hielke Zantema is pas teruggekeerd uit Tigray en spreekt van een heftige situatie. 

1.Hoe is het conflict in Tigray ontstaan?

Maandenlang liep de spanning op tussen de regionale overheid van Tigray en de centrale Ethiopische overheid. Begin november escaleerde dit na een gewelddadige aanval op een Ethiopische legerbasis. Er braken gevechten uit tussen het nationale leger en het regionale leger (TPLF). De noodtoestand werd uitgeroepen en de TPLF werd tot vijand verklaard. De TPLF, de partij die bijna dertig jaar aan de macht was in Ethiopië, wil de macht herstellen en een autonoom Tigray. Hielke: “De aanleiding waren de geplande verkiezingen in Tigray, die wegens corona uitgesteld werden zoals elders in Ethiopië. De TPLF heeft die door laten gaan. Niemand kon voorzien dat het zo uit de hand zou lopen.”

Vluchtelingen onderweg
Ethiopische vluchtelingen uit Tigray

2. Wat gebeurde er in de afgelopen maanden in Tigray?

Troepen uit buurland Eritrea, Amhaarse milities – afkomstig van de zuidelijke buurprovincie van Tigray – en andere splintergroeperingen hebben zich in de strijd gemengd. Zij hebben inmiddels een deel van het gebied in handen. Honderdduizenden Ethiopiërs zijn op de vlucht geslagen voor onder meer geweld en plunderingen. Ze moesten alles achterlaten, soms halsoverkop. Veel verhalen over wat de strijdende partijen doen, zijn onbevestigd. Banken zijn – nog steeds – gesloten en de toevoer van voedsel is beperkt. Miljoenen mensen in Tigray kunnen nauwelijks overleven door gebrek aan voedsel en water. De provincie is beperkt toegankelijk voor journalisten en waarnemers; getuigenverklaringen zijn er wel. Hielke: “Ze willen geen pottenkijkers. Ik kwam veel checkpoints tegen en werd ondervraagd over wat ik kwam doen.”

Waar deze mensen zijn gebleven weet niemand..."

3. Wat doet ZOA in Tigray? 

ZOA zit toch al in Ethiopië? Dat klopt, ZOA werkt al sinds 1993 in Ethiopië. We bieden ondersteuning aan vluchtelingen, ontheemden en de kwetsbare lokale bevolking. Ethiopië vangt veel vluchtelingen op uit buurlanden als Eritrea, Zuid-Sudan en Somalië. In de meest noordelijke kampen in Tigray zaten vooral Eritrese vluchtelingen. Hielke: “Twee van de vier kampen – waar in totaal 96.000 Eritrese vluchtelingen zaten – zijn nu waarschijnlijk grotendeels leeg; waar deze mensen zijn gebleven weet niemand. In Hitsats is ons kantoor geplunderd en is onze collega eind vorig jaar omgekomen.” Door de onveilige situatie heeft ZOA dit kamp nog niet kunnen bezoeken en moeten we afgaan op de verhalen die we horen. Het conflict in Tigray komt bovenop de covid-19-pandemie en een sprinkhanenplaag.

4. Waarom vluchten Tigrayers niet naar veilige gebieden buiten Tigray?

Ethiopië is een lappendeken van volkeren en groepen en Tigrayers zijn niet overal welkom. Er zijn veel etnische conflicten en het land is kwetsbaar voor droogte, overstromingen en de uitbraak van besmettelijke ziektes. Dat zet de sociale verhoudingen op scherp. Op een bevolking van 7 miljoen Tigrayers zijn naar schatting 500.000 mensen ontheemd. Zo’n 70.000 zijn naar Sudan gevlucht. Hielke: “Deze vluchtelingen en ontheemden hebben werkelijk gebrek aan alles: schoon drinkwater, voedsel, onderdak, kleding en matrassen om op te slapen. Mensen  hebben dagenlang gelopen en zitten onder erbarmelijke omstandigheden in verlaten schoolgebouwen of slapen onder de blote hemel.”

Vluchtelingenkamp in Sudan voor vluchtelingen uit Tigray

5. Wat kan ZOA doen in Tigray?

Het ZOA-team heeft een noodhulpkantoor opgezet. Het is Hielke samen met het lokale team gelukt om onze lokale staf over te brengen van de stad Shire naar de hoofdstad Mekelle. Ook heeft hij werkzaamheden afgestemd met andere hulporganisaties, zoals de VN. “We willen zo snel mogelijk de hulpverlening verder oppakken, wat we overigens samen doen met Woord en Daad en de Dutch Relief Alliance. We gaan onder meer zorgen voor matrassen, potten en pannen, en sanitaire voorzieningen. Dit is waarvoor ZOA in het leven is geroepen: noodhulp verlenen op crisisplekken. Bij vertrek klampte een Ethiopische vrouw mij aan en zei: ‘Help ons! Het gaat hier helemaal mis, u bent onze hoop!” En we zijn er. Ook voor de mensen in Tigray.”

Miljoenen vluchtelingen moesten alles achterlaten op zoek naar een veilige plek. Samen kunnen we er voor hen zijn. Juist nu er geen collectant aan de deur staat is jouw steun belangrijker dan ooit. Help jij ook mee?
  • Bedrag

  • Dit veld is voor validatie doeleinden en moet ongewijzigd blijven.