Regina: “Het geeft vreugde én een hogere opbrengst“

Rond een grote berg cassaveknollen is een groepje vrouwen hard aan het werk. Ondertussen wordt er vrolijk op los gekletst en worden er grapjes gemaakt. “Sinds we samen een stukje land beheren, ziet de toekomst er voor ons allemaal een stuk beter uit,” vertelt één van de dames.

,,Onze kinderen kunnen naar school doordat ons land meer opbrengt dan voorheen’’, vertelt de Zuid-Sudanese boerin Regina Gune (56), terwijl ze ijverig en razendsnel zojuist geoogste cassaveknollen schilt. ,,Vroeger bewerkten we allemaal onze eigen tuin, tegenwoordig hebben we ook een gezamenlijke akker die we met elkaar bewerken. Het geeft ons vreugde én een hogere opbrengst.’’

,,In 2013 vormden we met een aantal boerinnen uit het gebied rond Wuji een landbouwgroep, nadat organisatie ZOA ons uitleg had gegeven over de voordelen daarvan. Ik leid onze vrouwengroep’’, vertelt Regina Gune, echtgenote van Beduit Asan (60) en moeder van zeven kinderen in de leeftijd van 34 tot 14 jaar. ,,Ik denk dat ik gevraagd ben door mijn manier van leven en vanwege mijn onbesproken gedrag. Misschien kwam ik wel in aanmerking voor deze functie omdat ik ook voorzitter ben van de vrouwenvereniging van de kerk. Tegenwoordig bewerken we samen onze gezamenlijke tuin, en dat heeft veel voordelen.’’

Verbeterd zaad

De leden van de landbouwgroep schillen vanmorgen vrolijk verse cassaveknollen. Ze snijden, kletsen en zingen. Ook Onesta is van de partij. ,,Deze cassavesoort is lekker hoor’’, lacht ze terwijl ze op een knol kauwt. ,,Het zijn veredelde cassaveplanten. Ze smaken goed en zijn gemakkelijk te verwerken. Ik kan van de opbrengst van het land schoolspullen aanschaffen voor mijn drie kinderen. Ze kunnen nu naar school!’’

De berg ongeschilde cassave slinkt snel. Geschilde exemplaren worden in een teil water gewassen. ,,Vroeger moesten we onze cassave wel twee tot drie dagen laten weken in water voordat we ze konden verwerken’’, legt Regina uit. ,,Bij deze cassavesoort is dat niet nodig, we kunnen de knollen sneller en gemakkelijker bewerken. Bovendien kunnen we deze veredelde cassavesoort elk jaar verbouwen en oogsten, terwijl we vroeger maar eenmaal per twee jaar opbrengst hadden van ons cassaveveld. ZOA wees ons op verbeterd pootgoed, we kregen advies hoe we de knollen het beste kunnen verbouwen en we konden gezamenlijk gereedschap aanschaffen. Dit zorgt voor een hogere opbrengst.’’

Enthousiaste boeren

Zuid-Sudan, het vroegere zuiden van Sudan, is vruchtbaar en door gunstige regenval zeer geschikt voor landbouw. In de jaren ’50 werden veelvuldig landbouwgewassen uitgevoerd naar buurlanden. Door de jarenlange burgeroorlog is deze situatie totaal veranderd: de kennis van landbouw is uit Zuid-Sudan verdwenen en het land moet nu juist dure gewassen invoeren.

ZOA helpt Zuid-Sudan met klinieken, scholen en waterputten. Boeren rond de plaatsen Juba en Yei vormen op advies van de organisatie boerengroepen die hun kennis van akkerbouw vergroten en hun landbouwtechnieken verbeteren. Ze werken samen om de honger te verdrijven, en inkomen te verwerven met de verkoop van landbouwproducten. Deze boeren verzekeren zich zo van voedsel voor eigen gebruik en verkoop, en worden minder afhankelijk van dure import.

Het succes van de boerengroep werkt aanstekelijk en zorgt ondertussen voor navolging in de buurt. De zestienjarige Roos Tabo bewerkt, samen met tientallen enthousiaste dorpsbewoners, een gezamenlijke akker van een kerkgenootschap in de buurt. Met hakken wordt de aarde met kracht bewerkt, en zo klaargemaakt voor een veelbelovend plantseizoen en een nieuwe oogst.

Heerlijk

De gewassen cassaveknollen worden na het wassen met hulp van een machine in plakken geschaafd en – op een zeil te drogen gelegd in de hete zon. ,,De machine snijdt de cassave in stukken, dat deden we vroeger allemaal met de hand’’, lacht Onesta. ,,We werken nu veel sneller.’’

,,De gedroogde cassave verwerken we tot meel’’, legt Regina uit. ,,Vroeger moesten we de knollen met de hand fijnstampen, nu doet de meelmachine het zware werk. Cassavemeel gebruiken we in Zuid-Soedan op veel verschillende manieren: gebakken of gekookt. Bovendien eten we het blad van de cassaveplant als groente, dat is echt heerlijk. Onze voedselsituatie is sterk verbeterd sinds we samenwerken’’, lacht ze. ,,Vroeger moesten we op de markt dure cassave kopen als onze eigen knollen op waren. Nu slaan we cassave op voor eigen gebruik, in een opslagplaats die we kregen dankzij ZOA. Cassave die we niet nodig hebben voor eigen consumptie, verkopen we op de markt. Terwijl we zelf geen dure cassave hoeven aanschaffen op de markt.’’

Trots vertelt Regena over haar eigen tuin, die ze bewerkt naast de gezamenlijke akker van de vrouwengroep. ,,Ik verbouw zelf pinda’s en verschillende groenten zoals bonen. Zelfs bij droogte groeien mijn groente, want mijn tuin ligt naast een bron waaruit ik altijd water kan putten.’’ Regina lacht: ,,En dat is ook heel gemakkelijk voor de huishouding.’’

Mangomachine

,,Het is best lastig leiding te geven aan de landbouwgroep, vooral bij de start van het project’’, vertelt Regina. ,,In het begin moesten we veel werk verzetten zonder dat het ons iets opleverde. Alle activiteiten moesten worden opgestart en er was nog geen oogst.’’

,,Maar op dit moment kunnen we plannen maken om onze gezamenlijke werkzaamheden uit te breiden’’, vertelt Regina trots. ,,We sparen nu voor een machine waarmee we mango’s kunnen verwerken. Met zo’n machine kunnen we olie uit kleine vruchten halen, en met die olie kunnen we koken. Bovendien kunnen we de olie verwerken tot zeep, waarmee we kunnen wassen. Zo’n mangomachine zou ons dus goed van pas komen. Daarnaast willen we graag een hek maken, om onze akker met cassaveplanten te beschermen tegen wilde dieren en ons eigen vee. We hebben genoeg plannen voor de toekomst. Ons succesvolle, gemeenschappelijk werk breiden we zeker uit.’’

Zorg jij dat mensen na een ramp weer verder kunnen? Steun ZOA’s voedselprojecten en help mensen om niet langer afhankelijk te zijn van voedselhulp, maar om op lange termijn weer voedselzeker te worden.